Παιδική παχυσαρκία: πως μπορεί να βοηθήσει η μοριακή βιολογία τους γονείς και τους διαιτολόγους

child_eat_660Η παχυσαρκία είναι μια σοβαρή ασθένεια που αφορά περίπου ένα στα τρία παιδιά αυτήν τη στιγμή στην Ελλάδα. Τα περισσότερα υπέρβαρα ή παχύσαρκα παιδιά έχουν μειωμένη κοινωνική αποδοχή (είναι για παράδειγμα θύματα bulling στο σχολείο), αυτοεκτίμηση και ποιότητα ζωής γενικότερα. Επίσης, είναι πλέον επιστημονικά αποδεδειγμένο ότι τα παχύσαρκα παιδιά έχουν αυξημένες πιθανότητες να αναπτύξουν σακχαρώδη διαβήτη, καρδιαγγειακά νοσήματα, όπως έμφραγμα ή εγκεφαλικό, αρθροπάθειες και άλλα προβλήματα μελλοντικά.

 

Δυστυχώς, πιθανά λόγω της υιοθέτησης του “δυτικού” τρόπου ζωής σε συνδυασμό με την πρόσφατη οικονομική κρίση, η Ελλάδα έχει πλέον τη θλιβερή παγκόσμια πρωτιά στην παιδική παχυσαρκία, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του ΠΟΥ (παγκόσμιου οργανισμού υγείας WHO) Είναι προφανές ότι το περιβάλλον (οικογενειακό και κοινωνικο-οικονομικό) έχει ίσως τη μεγαλύτερη ευθύνη στο σοβαρότατο πρόβλημα υγείας που αντιμετωπίζει η Ελλάδα σήμερα και το οποίο ονομάζεται παιδική παχυσαρκία.

Σε ένα τέτοιο νοσογόνο περιβάλλον τι μπορεί να προσφέρει η  μοριακή βιολογία και ειδικότερα η γενετική επιστήμη; Πως μπορεί να βοηθήσει τα ήδη παχύσαρκα παιδιά ή να αποτρέψει την εξέλιξη ενός  βρέφους σε παχύσαρκο παιδί; Η σχετική επίδραση του περιβάλλοντος και των γονιδίων μελετήθηκε σε χιλιάδες παιδιά και κυρίως σε διζυγωτικούς διδύμους, δηλαδή σε δίδυμα παιδιά που δεν είναι πανομοιότυπα αλλά διαφέρουν μεταξύ τους τουλάχιστον στα μισά τους γονίδια. Οι μελέτες αυτές βοήθησαν στην ανακάλυψη δεκάδων γονιδίων που σχετίζονται με παιδική παχυσαρκία σε κατά τ' άλλα υγιή παιδιά. Το συγκεκριμένα γονίδια έχουν να κάνουν κυρίως με την όρεξη και ειδικότερα με δύο μηχανισμούς.

Ο πρώτος αφορά το αίσθημα του κορεσμού δηλαδή με το πόσο εύκολα χορταίνουν. Ο δεύτερος έχει να κάνει με μία “υπερβολική αντίδραση” στα διατροφικά ερεθίσματα, δηλαδή στο πόσο επηρεάζονται (“κολλάνε”) από οσμές ή εικόνες συγκεκριμένων φαγητών. Επιπλέον, έχουν βρεθεί πολλές μικρές τροποποιήσεις γονιδίων αλλά και ποικιλότητα στον αριθμό των αντίγραφων κάποιων γονιδίων που επηρεάζουν το μεταβολισμό των διαφόρων συστατικών των τροφών, όπως για παράδειγμα την πέψη των υδατανθράκων και την αποθήκευση του λίπους.

Επίσης, σχετίζονται με δυσανεξία στο γάλα ή στη γλουτένη, την επιλογή κατάλληλης αθλητικής δραστηριότητας για βέλτιστες επιδόσεις και λιγότερους τραυματισμούς ακόμα και με τη ψυχολογική κατάσταση του παιδιού. Τα παραπάνω, περά από προγνωστική σημασία, έχουν και μεγάλη πρακτική αξία.

Γνωρίζοντας το γενετικό προφίλ του παιδιού τους, οι γονείς είναι πιο εύκολο να αποδεκτούν ότι το παιδί τους ή ένα από τα παιδιά τους χρειάζεται πρόσθετη στήριξη και παρακολούθηση από μικρή ηλικία, πράγμα που αυξάνει την επιτυχία της προσέγγισης, όπως έχει αποδειχθεί από πρόσφατες επιστημονικές μελέτες. Παράλληλα, έχοντας τα γενετικά αποτελέσματα, ο διαιτολόγος μπορεί να κατευθύνει τους γονείς καλύτερα σε θέματα διατροφικής και συμπεριφορικής θεραπείας.

Οι πρακτικές οδηγίες σε θέματα διατροφής αφορούν κυρίως τη λήψη φαγητού με πιο αργό τρόπο, την αποφυγή της θέασης ορισμένων τροφών, την επιλογή ή αποφυγή ορισμένων τροφών ανάλογα με την περιεκτικότητά τους σε διάφορα μακροθρεπτικά (πρωτεΐνη, λίπος, υδατάνθρακες) ή μικροθρεπτικά συστατικά (για παράδειγμα βιταμίνες ή σίδηρο) ή ορισμένων αθλητικών προγραμμάτων και άλλα. Βασίζονται σε γενετικά σκορ που προκύπτουν από την ανάλυση δεκάδων γονιδίων και τη χρήση ειδικών αλγορίθμων. Η σύγχρονη τεχνολογία επιτρέπει πλέον με ανώδυνο και εύκολο τρόπο, τις παραπάνω αναλύσεις και η πρόκληση βρίσκεται στο πως θα αξιοποιηθεί καλύτερα η γενετική πληροφορία.

Η Εμβιοδιαγνωστική, γι' αυτό το λόγο, έχει προσλάβει ειδικό σε θέματα οπτικοποίησης της επιστημονικής πληροφορίας, ώστε τα αποτελέσματα και τα συμπεράσματα που προκύπτουν από τις αναλύσεις να μπορούν να γίνονται γρήγορα κατανοητά τόσο από το διαιτολόγο όσο και από τον ασθενή.

Η μοριακή βιολογία με τη βοήθεια της πληροφορικής έχει ξεπεράσει σήμερα το στάδιο της πρόγνωσης και προσφέρει περισσότερο στοχευμένες και εξατομικευμένες απαντήσεις που εγγυώνται μεγαλύτερη επιτυχία στην αντιμετώπιση αλλά και την πρόληψη της  παιδικής παχυσαρκίας.   gkouskou photo (2)

Καλλιόπη Γκούσκου MSc, PhD Συνεργαζόμενη Ερευνήτρια Ιατρικής  Σχολής Πανεπιστημίου Κρήτης      

Υπεύθυνη Εμβιοδιαγνωστικής ( αναδημοσίευση από www.logodiatrofis.gr )

Αγγελική Παπά
Διατροφολόγος: Αγγελική Παπά
Γεννήθηκα Σεπτέμβριο του 1986 στο Μαρούσι. Μεγάλωσα στον Ταύρο όπου και κατοικώ ως σήμερα. Το 2005 βρέθηκα στη Σητεία Κρήτης για να σπουδάσω αυτό που αγαπώ. Τα τελευταία χρόνια εργάζομαι ως επαγγελματίας Διαιτολόγος – Διατροφολόγος με ενεργή συμμετοχή σε συνέδρια και εθελοντικές δράσεις με θέμα τη διατροφή.



Για επικοινωνία με τη διατροφολόγο Αγγελική Παπά καλέστε στο 6947856688 e-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.


Pin It